Bước qua sợ hải

Não bạn yêu thích câu hỏi và sẽ không từ chối chúng… trừ khi câu hỏi quá lớn tạo ra sợ hãi. Kiểu câu hỏi như “Làm sao tôi có thể gầy đi (giàu lên, lấy được chồng/vợ) vào cuối năm nay?” hay “Sản phẩm mới nào có thể mang lại hàng triệu đô-la cho công ty?” là những câu hỏi lớn và gây cảm giác sợ hãi. Thay vì trả lời một cách vui vẻ, não của chúng ta, cảm nhận sự sợ hãi, đã đè nén sức sáng tạo, đóng chặt cửa tới vỏ não (khu vực suy nghĩ của não) khi ta cần nó nhất. Một trong những sức mạnh của bộ não – khả năng tự khoá khi gặp nguy hiểm – đã thành một cản trở gây tê liệt.Bằng cách đặt những câu hỏi nhỏ, nhẹ nhàng, ta khoá phản xạ chống trả - hay – trốn chạy.

Những câu hỏi Kaizen như “Tôi có thể tiến hành bước đi nhỏ nhất nào để đạt hiệu quả?”, hoặc “Mỗi ngày tôi có thể dành năm phút làm gì để giảm món nợ trong thẻ tín dụng của tôi?”, hoặc “Tôi có thể tìm nguồn thông tin về các lớp dành cho người lớn trong thành phố như thế nào đây?” sẽ giúp ta vượt qua nỗi sợ. Chúng cho phép não tập trung vào giải quyết vấn đề và cuối cùng là hành động. Thường xuyên đặt câu hỏi sẽ giúp não ghi nhớ câu hỏi đó, lặp đi lặp lại vấn đề, và rốt cuộc tạo ra những câu trả lời hay, hữu ích.

Mặc dù cơ chế của sự sáng tạo – não tạo ra ý nghĩ mới – còn là lĩnh vực chưa khám phá được của khoa học, nhưng tôi đã dành mấy chục năm kinh nghiệm của mình giúp đỡ mọi người thoát khỏi sự gò bó và tuân thủ để đến với sáng tạo. Tôi tin rằng những hành động đơn thuần như đưa ra những câu hỏi như trên thường xuyên và kiên nhẫn chờ đợi câu trả lời sẽ làm vỏ não hoạt động. Câu hỏi phải không quá đòi hỏi, không gây sợ hãi, phải nhẹ nhàng vui vẻ. Vì vậy khi đặt những câu hỏi nhỏ, hạch hạnh (nơi phản xạ chống trả, hoặc trốn chạy xuất hiện) sẽ ngủ, và vỏ não, nơi luôn chờ thời điểm tốt, thức dậy và hoạt động. Nó sẽ xử lý và hấp thụ câu hỏi, rồi bằng cách kỳ diệu riêng, sản sinh ra câu trả lời khi đã sẵn sàng…có thể vào lúc ta đang tắm, đang lái xe hay rửa bát. Albert Einstein đã từng một lần hỏi rằng: “Tại sao tôi lại nảy ra những ý tưởng hay nhất khi đang cạo râu?” Tôi ngờ rằng chính ông đã từng tự hỏi mình những câu hỏi nhỏ - vâng, rất nhỏ về bản chất của vũ trụ - hàng ngày, hàng tuần hoặc hàng tháng trước khi ý tưởng nảy trong đầu ông.

BÍ QUYẾT KAIZEN

Bạn muốn làm một công việc sáng tạo: Viết một bài thơ hoặc bài hát, vẽ một bức tranh, mơ về một công việc hoàn hảo, hay đưa ra một giải pháp cho vấn đề của cơ quan. Nhưng bạn chẳng biết nên bắt đầu từ đâu. Đầu óc bạn luôn trống rỗng.

Trong những lúc như thế này, phương pháp Kaizen giúp bạn tập hợp sức mạnh của nguồn cảm hứng. Mặc dù bạn không thể nào bắt não mình phải tạo ra ý tưởng sáng tạo, bạn có thể lập trình để nó đi vào hoạt động bằng cách đặt những câu hỏi nhỏ. Dưới đây là vài câu hỏi nhỏ phổ biến mà khách hàng của tôi đã sử dụng để có sự sáng tạo. Hãy cảm thấy thoải mái khi tiếp nhận chúng. Bất cứ câu hỏi nào bạn sử dụng, bạn hãy hỏi trên tinh thần nhẹ nhàng và kiên nhẫn. Khi bạn mạnh tay và hối thúc chính mình, nỗi sợ hãi sẽ cản trở quá trình sáng tạo.

- Tôi có thể đóng góp điều gì cho thế giới này với chỉ một quyển sách, một bài thơ hay một bức tranh?

- Tôi có thể hỏi ai để xin sự giúp đỡ hay nguồn cảm hứng?

- Tôi có quá trình / tài năng / đội ngũ làm việc sáng tạo nào đặc biệt không?

- Công việc nào làm tôi hưng phấn và phát huy hết những năng lực của tôi?

Hãy nhớ: Nếu bạn nhắc lại câu hỏi trong vài ngày hay vài tuần – hay bao lâu cũng được – hạch hồi hải mã (phần não lưu trữ thông tin) sẽ không còn cách nào khác ngoài việc tiếp nhận nó. Bằng cách riêng này, theo như chế độ định sẵn, não sẽ bắt đầu cho ta câu trả lời.

Robert Maurer – trích trong Bước đi nhỏ thay đổi cuộc đời-(conduongthanhcong)